DEEL I
HOE REDMOND BARRY
DE STIJL EN TITEL VAN BARRY LYNDON VERWIERF
Heren, spant uw pistolen.
Zoals gebruikelijk in deftige families, was Barry's vader...
voor de Wet voorbestemd.
Hij zou in dit beroep beslist eminent zijn geweest...
ware hij niet in een duel gedood...
'n kwestie over de aankoop van paarden.
Na haar mans dood, trotseerde Barry's moeder...
alle mogelijke roddelpraat.
Talrijke vroegere geliefden...
kwamen opnieuw naar de weduwe.
Maar zij wees allen af...
zeggend alleen voor haar zoon...
en haar overleden man te leven.
De eerste liefde! Wat 'n verandering voor 'n knaap.
Wat verbergt hij 'n prachtig geheim!
Tedere hartstocht stroomt uit 'n mannenhart.
Hij mint als vogelenzang...
of als een bloeiende roos.
Wat doe je?
Draai je gezicht naar de muur.
Het onderwerp van Barry's aandacht...
en oorzaak van z'n eerste problemen...
was z'n nicht, Nora Brady geheten.
Ik heb m'n nekband ergens anders verborgen.
Als je 'm vindt, mag je 'm houden.
Je mag overal zoeken.
Als je 'm niet vindt, val je me tegen.
Ik kan 'm niet vinden.
Je hebt niet goed gezocht.
Ik kan 'm niet vinden.
Ik geef je een aanwijzing.
Ik voel de band.
Waarom beef je?
Door het plezier de band te vinden.
Leugenaar.
In deze periode was het Verenigd Koninkrijk opgewonden...
door de dreiging...
van 'n Franse invasie.
De edelen en welgestelden...
verzamelden regimenten...
om de vijand te weerstaan.
Hun rode jassen en bravoure vervulden Barry van afgunst.
De stad Brady stuurde 'n compagnie...
onder kapitein John Quin: het Kilwangen Regiment.
Heel het land was in oorlogsalarm...
Overal hoorde men militaire muziek.
Wat is er, Redmond?
Moest je vijf keer met Kapitein Quin dansen?
Hij doet me geen zier.
Hij danst fijn en is 'n prettig man.
Z'n uniform staat 'm goed.
Hij vroeg me. Hoe kon ik weigeren?
Mij weigerde je wel.
Met jou kan ik altijd dansen.
Ook lijkt 't dan alsof ik niemand anders kan krijgen.
Trouwens, Kapitein Quin is 'n man.
Jij bent maar 'n arme jongen.
Als ik 'm weer zie, zul je zien wie de beste is.
Ik zal met hem duelleren.
Doe niet zo gek!
Ik meen 't.
Hij staat als dapper soldaat bekend.
Met pummels vechten is iets anders...
dan 'n Engelsman bevechten.
Laat hij je naar huis brengen.
Barry wilde Nora nooit meer zien.
Maar dergelijke voornemens, 'n week lang volgehouden...
worden in 'n wanhoopsmoment losgelaten.
Nee, Nora, alleen voor jou en vier anderen...
zweer ik dat mijn hart nimmer...
zo'n zacht vuur heeft gevoeld.
Jullie mannen, jullie mannen, John...
jullie voelen anders dan wij.
Wij zijn een soort plant waar ik over las.
We dragen een bloem en verwelken dan.
Je, eh, bedoel je...
dat je nooit iets voor een ander voelde?
Nooit, John. Hoe kun je zoiets vragen?
O, Norelia schat!
Nora had haar broers Mick en Ulick bij zich...
die er op vooruit zouden gaan...
als ze met Quin zou trouwen.
Fijn je te zien, Redmond.
Hoe kun je dit doen?
Wat is er, Redmond?
Wat zeg je?
Dit is het ogenblik om iets aan je terug te geven.
Dank je, Redmond.
Zeker vergeten.
Inderdaad.
Kapitein Quin, dit is mijn neef, Redmond Barry.
Juffrouw Brady, het is duidelijk...
dat u iets te bespreken hebt.
Ik trek me daarom terug.
Ik heb niets met m'n neef te bespreken.
Dat lijkt me toch van wel, juffrouw Brady.
Hij betekent niets meer dan m'n papegaai of schoothond.
Aha!
Dus het is uw gewoonte...
intieme kleding aan uw huisdieren te geven?
Mag ik geen stukje band aan m'n eigen neef geven?
Maar natuurlijk.
Zoveel u maar wilt.
Wanneer de ene heer iets krijgt, vertrekt de andere.
Gegroet beiden.
Wat is er?
Dat zal ik u vertellen.
Juffrouw Brady en uw lerse manieren ben ik zat.
Wat is er?
De lerse en Engelse manieren kunnen we combineren.
Bij ons heeft 'n dame geen twee minnaars.
U kunt dus uw schuld aan mij voldoen.
Ik zal van de jongedame afzien.
Dan kan ze zich bij schooljongens houden.
U schertst!
Ik meen het oprecht.
John, wacht!
Bemoeizuchtige schavuit!
Overal steek jij je neus in!
Met welk recht ruzie jij met 'n heer!
Ga toch zitten, Redmond.
Mevrouw Brady en dames, attentie.
'n Dronk als deze komt zelden voor in mijn familie...
ontvang hem met alle eerbetoon.
Op het lange geluk van Kapitein en Mevrouw John Quin.
Kus haar Jack, je hebt een schat.
Vooruit, Jack.
Dat is 'n man!
'n Lang en gelukkig leven samen.
Bedankt.
Hier is m'n dronk op u, Kapitein John Quin.
Redmond, hoe waag je 't je zo in mijn huis te gedragen!
Neem de kinderen mee, mevrouw Brady.
Alles in orde, beste knaap?
Wat heeft dit in hemelsnaam te betekenen?
Het geval wil, meneer...
dat de aap op Nora verliefd is.
Hij zag haar en de Kapitein in de tuin.
Nu wil hij bloed zien.
Meneer Brady, ik ben in dit huis diep beledigd.
Ik kan dit onmogelijk accepteren.
Ik ben Engelsman! 'n Man van aanzien!
Dit brutale jonge varken...
moet gegeseld worden!
Meneer Quin kan te allen tijde genoegdoening krijgen...
door Redmond Barry van Barryville te benaderen.
Ik breng de knaap thuis.
'n Mooie streek, meester Redmond.
Uw oom heeft dringend geld nodig...
door dit huwelijk te willen verijdelen, loopt hij 1500 pond per jaar mis...
en Quin beloofde ook de schuld van 4000 pond te betalen.
Hij neemt 'n arm meisje...
dat zich aan jan en alleman verslingerde.
Maar dat niemand kon krijgen!
U behoort uw oom als een vader te beschouwen...
Dat doe ik.
Toont u dat op deze manier?
Ontfermde hij zich niet over u toen uw vader stierf?
Gaf hij u en uw moeder niet gratis huisvesting?
Let wel, wat er ook van komen zal...
ik zal de man die Nora Brady's hand wil, blijven bestrijden.
Zelfs tot in de kerk zal ik hem volgen en bevechten.
Ik krijg zijn bloed, of hij 't mijne.
U meent het!
Ik zag niemand die vastberadener was.
Kus me, jongen.
U bent 'n man naar m'n hart.
Zolang ik leef, zult u niemand anders als vriend of beschermer wensen.
Brengt u hem 't bericht over? Organiseert u een duel?
Wat moet, dat moet maar.
Redmond, jongen, dit is toch flauwekul.
Ze trouwt toch met Quin, let op m'n woorden.
En jij zult haar vergeten.
Je bent nog jong en Quin beschouwt je als zodanig.
Nietwaar, Quin?
Ja.
Dublin is een fijne stad.
Als je daar voor een maand heen gaat...
zijn hier tien gienjes.
Geeft dat u genoegdoening, Kapitein Quin?
Ja, als meneer Barry z'n excuses maakt en naar Dublin reist...
beschouw ik de zaak als eervol afgedaan.
Zeg dat 't je spijt, Redmond.
Dat is niet moeilijk.
't Spijt me niet.
Ik verontschuldig me niet.
En naar Dublin ga ik zeker niet.
Dan moet 't gebeuren.
God zegene u.
Dit is niet mijn pistool.
't Is goed, 't is van mij.
't Jouwe dient, zo nodig, voor de volgende ronde.
Geluk, Redmond.
Heren...
spant uw pistolen.
Heren...
richt uw pistolen.
Eén.
Twee.
Drie.
Is hij dood?
Morsdood.
'n Trieste dag voor onze familie.
Je beroofde ons van 1500 pond per jaar.
Ga weg voor de politie arriveert.
Ze wisten er al van voor we Kilwangen verlieten.
Ik ga met je mee, Redmond.
Hoe anders was Barry's lot geweest...
als hij niet verliefd was geworden op Nora...
en als hij geen wijn in Quins gezicht had gegooid.
't Was zijn lot 'n doler te worden.
Het duel met Quin deed hem al jong op pad gaan...
zoals u zo zult merken.
De jongen moet hoe dan ook 'n poosje onderduiken.
Dublin is 't beste voor hem.
Daar kan hij wachten tot de zaak is afgekoeld.
Maar hij is nog nooit van huis geweest.
Is hij hier dan niet veilig?
Was dat maar zo, Tante Belle.
Maar de Schouten zijn misschien al op weg.
Het is vijf dagen rijden naar Dublin.
Niemand kent hem daar.
Ik wil niets onplezierigs zeggen...
maar als ze 'm pakken, weet u wat er kan gebeuren.
't Komt wel goed.
In Dublin red ik me wel.
Geen enkele knaap die voor 't eerst vrij is en 20 gienjes op zak heeft...
is erg triest.
Op weg naar Dublin dacht Barry weinig...
aan z'n lieve moeder en zijn thuis...
maar meer aan morgen en wat de toekomst brengen zou.
Sorry, juffrouw.
Kan ik hier water drinken?
Goedendag, jongeheer.
Goedendag.
Drinkt u mee?
Nee, dank u.
lets eten dan?
Erg aardig, maar ik moet verder.
Dank u.
Tot ziens.
Sorry, meneer.
Opnieuw goedemorgen, jongeheer.
Denk er niet eens aan.
Van dat paard af.
Handen boven het hoofd, alstublieft.
Naar voren.
Stop.
Hoe maakt u het. Ik ben Kapitein Feeney.
Kapitein Feeney!
Kapitein Feeney, tot uw dienst.
De Kapitein Feeney?
Dezelfde.
Mag ik mijn zoon voostellen... Seamus?
Met wie heb ik de eer?
Mijn naam is Redmond Barry.
Hoe maakt u het, meneer Barry?
Nu het pijnlijke deel van onze vluchtige ontmoeting.
Draai u om en houd uw handen alstublieft boven uw hoofd.
20 gienjes in goud, vader.
U bent 'n welgestelde jongeman.
Kapitein Feeney, 't is al het geld dat mijn moeder bezat.
Mag ik 't niet houden?
De Wet zit ook achter mij aan.
Ik doodde 'n Engelse officier in een duel en ben nu op weg naar Dublin.
Meneer Barry...
in mijn beroep hoor ik vaak dergelijke verhalen.
't Uwe is het roerendste dat ik sinds weken hoorde.
Toch kan ik niet aan uw wens voldoen.
Maar luister naar mij.
U mag die mooie laarzen houden die ik normalerwijs zelf zou nemen.
't Volgende dorp is acht kilometer verder.
Ik stel dus voor dat u gaat lopen.
Mag ik m'n paard niet houden?
Maar al te graag...
doch mensen zoals wij willen sneller dan onze klanten reizen.
Goedendag, jongeheer.
U mag uw handen laten zakken, meneer Barry.
Gale's Infanterieregiment van commandant luitenant-generaal Charles Gale...
dat zichzelf recentelijk onderscheidde...
vraagt vervangers voor de veteranen, die...
het pensioen van één shilling per dag verdiend hebben.
Alle intelligente en beschikbare knapen...
die heren willen worden door de wapens op te nemen...
worden uitgenodigd de rekruteringsofficier te ontmoeten...
die belooft dat zij de garantie hebben...
waar verdienste en goed gedrag recht op geven.
Diegenen die aan de eisen voldoen, ontvangen direct...
de Koninklijke soldij van anderhalve gienje...
alsook kleding, wapens en 'n uitrusting.
Leve Koning George en Old England.
Voor 'n jongeman in nood...
die 'n man had gedood in een duel en voor de Wet wilde onderduiken...
was de kans zich te onderscheiden in de Europese oorlogen...
een buitenkansje.
De Koning had de mannen te hard nodig om bezorgd te zijn over hun afkomst.
Hé, jongen! Jongen!
Mag ik 'n nieuwe beker? Deze zit vol met vet.
Vol vet! Geef meneer 'n doek en 'n bak schildpadsoep.
Als je 'm wilt jennen, vraag dan naar z'n vrouw...
een wasvrouw, die 'm slaat.
Meneer Toole, heeft uw vrouw deze doek gewassen?
Ze schijnt uw gezicht er vaak mee te doen.
Vraag waarom ie gisteren niet naar haar toe ging.
Waarom verborg u zich, toen mevrouw Toole u kwam bezoeken?
Bang voor 'n draai om uw oren?
U mag op de vuist gaan, heren.
Wij zullen een vierkant vormen.
Deze kant uit, heren.
Schudt de handen.
Op uw plaatsen.
Niet bijten, schoppen of krabben.
Wie blijft staan, wint.
Heren, het gevecht begint, nu!
Barry's training ging door.
Binnen 'n maand was hij 'n goede soldaat.
Het Regiment werd gestaag sterker...
toen andere troepen aankwamen...
om zich bij de in Duitsland strijdende troepen te voegen.
Met een groep...
arriveerde zijn secondant in het fatale duel...
Kapitein Grogan.
't Had ons getroost als we hadden geweten waar je was.
Kon je je moeder niet schrijven?
Natuurlijk.
Maar de schande haar geld te verliezen...
m'n vaders zwaard en pistolen...
kon ik haar niet vertellen.
Dat zou haar niets hebben uitgemaakt.
't Gaat haar om jou.
Je moet haar vanavond schrijven.
Zeg dat alles in orde is.
Doe ik.
Is juffrouw Brady wel?
Er zijn er nog maar zes.
Is Nora iets overkomen?
Ze nam je vertrek zo zwaar op...
dat ze zich met een man troostte.
Ze is nu mevrouw John Quin.
Mevrouw John Quin?
'n Andere John Quin?
Nee.
Dezelfde, jongen. Hij herstelde van zijn wond.
Dat schot van jou deed 'm niets. 't Was 'n stuk touw.
Touw?
De familie Brady liet zich geen 1500 pond per jaar ontfutselen.
Het idee van een duel werd geboren om jou weg te krijgen.
Die laffe Quin dorst niet te trouwen...
uit angst voor jou.
Maar je raakte hem toch, jongen.
Met 'n dikke pluk touw.
Zo bang was hij, dat hij pas na 'n uur bijkwam.
Heb je geld nodig?
Ik kan je wat lenen. Je oom gaf me een paar honderd.
Voorlopig is er genoeg.
Slechts 'n knappe historicus kan de oorzaken verklaren...
van de Zevenjarige Oorlog in Europa...
waar Barry's regiment op weg naar was.
't Volstaat te zeggen dat Engeland en Pruisen samen...
vochten tegen...
Frankrijk, Zweden, Rusland en Oostenrijk.
Barry's eerste gevechtservaring...
was 'n schermutseling met 'n Franse achterhoede...
die 'n boomgaard langs de weg bezette...
waar de Engelse hoofdmacht langs wilde trekken.
Hoewel geen enkel boek er melding van maakt...
was 't voor de deelnemers tamelijk gedenkwaardig.
Ik heb nog maar honderd gienjes om je te geven...
de rest verloor ik met kaarten.
Kus me jongen, we zien elkaar nooit weer.
Dromen over de oorlog is prettig in 'n knusse stoel.
Die aan den lijve ondervinden is iets anders.
Na de dood van z'n vriend, liet Barry de militaire glorie varen...
en overwoog aan de Dienst te ontsnappen...
waar hij voor zes jaar voor had getekend.
Heren spreken over het Tijdperk der Ridderlijkheid...
maar denk aan de boeren, stropers en zakkenrollers die zij leidden.
Met deze trieste instrumenten deden grote veldheren en koningen...
hun moordenaarswerk in de wereld.
Barry had 't niet slechter kunnen treffen...
dan in zijn omstandigheden.
't Lot wilde echter niet dat hij lang 'n Engelse soldaat bleef.
't Toeval zorgde...
dat hij op tamelijk eigenaardige wijze uit de Dienst verdween.
Ik hoop dat je niet boos bent, Freddie...
maar ik moet je iets naars vertellen.
Wat dan?
Beloof niet kwaad te worden.
Doe niet zo stom, Jonathan! Je doet geheimzinnig.
Wat is er?
Ik moet weer weg.
Ongeveer twee weken.
Meen je dat?
Ja. Ik kan er niets aan doen.
Waarheen nu weer?
Naar Bremen, met belangrijke berichten voor Prins Hendrik.
Maar je beloofde me niet meer weg te gaan.
Ja. Ik hield me daar ook aan, maar...
Pontersby zegt dat ik de enige ben die dit kan doen.
Dit was de gelegenheid om uit de Dienst te ontsnappen.
De Pruisische geallieerden lagen 'n paar kilometer verderop...
waar hij met dit officiersuniform en de papieren...
gewoon kon reizen zonder verdacht te zijn...
en zijn desertie nog onbekend zou zijn.
We hebben nog maar weinig tijd samen.
Ben je boos?
Verdomme, ik kan niet lang boos op je zijn.
Jonathan...
nu besef ik pas hoeveel ik om je geef...
en hoe leeg m'n leven zonder jou zou zijn.
Barry was blij de uniformen van het Pruisische voetvolk te zien.
Die gaven aan dat hij het Engelse bezet gebied had verlaten.
Hij wilde naar Holland...
in die tijd vrijwel 't enige neutrale land in Europa...
en dan op de een of andere wijze naar huis.
Toen hij wegreed...
voelde Barry zich op z'n gemak.
Hij was vast van plan een heer te blijven.
Sorry, juffrouw.
Ja.
Goedendag.
Spreekt u Engels?
'n Beetje.
Ik heb de hele dag niets gegeten.
Is er een herberg in de buurt waar ik kan eten?
Nee, ik geloof van niet.
Voor Grünberg kunt u nergens eten.
Woont u vlakbij?
Ja.
Kunt u mij... te eten geven? Ik betaal er graag voor.
Dat kan wel.
'n Jongen of 'n meisje?
'n Jongen.
Hoe heet hij?
Peter.
Hoe oud is hij?
Eén jaar.
Waar is z'n vader?
Waar hij is?
Ja.
In de oorlog.
Hoe lang is hij al weg?
Sorry... dat begreep ik niet.
Wat?
O! Al lang.
Sinds de lente.
't Is vast moeilijk alleen te zijn.
Dat klopt.
De oorlog is vast gevaarlijk voor u.
Een officier moet z'n plicht doen.
Bent u soms...
eenzaam?
Soms.
Hoe was uw naam ook weer?
Luitenant Fakenham.
Nee, ik bedoel...
wat is de naam voor Fakenham?
M'n voornaam?
Jonathan.
Zou je...
willen blijven?
'n Paar dagen of zo?
Dat zou prettig zijn.
Vaarwel, mijn mooie Liesje.
Vaarwel, Redmond.
Ik hou van je.
Ik van jou.
Wees voorzichtig.
God behoede je.
'n Dame die van knapen in uniform houdt...
moet snel van minnaar kunnen wisselen...
anders heeft ze 'n verdrietig leven.
Het hart van Liesje was als menig dorpje in de omtrek...
't was al dikwijls bestormd en bezet voordat Barry kwam.
Tijdens vijf oorlogsjaren...
had de illustere Frederik de mannen uit z'n koninkrijk zo uitgehold...
dat hij ronselaars aannam...
die tot elke misdaad, ontvoering inbegrepen, in staat waren...
om z'n briljante regimenten van kanonnenvlees te voorzien.
Goedenavond, meneer.
Ik ben Kapitein Potzdorf. Met wie heb ik het genoegen?
Goedenavond. Luitenant Fakenham, Gale's voetvolkregiment.
Aangenaam.
Kunnen wij u van dienst zijn?
Dank u, maar ik moet met belangrijke berichten verder.
Uw bestemming?
Bremen.
Dan bent u zeker verdwaald, luitenant.
Bremen is de andere kant uit.
Bent u zeker?
Ja.
Zie je wel!
Ik moest zo haastig vertrekken dat men de kaarten vergat!
Ik begrijp 't.
Ik wil u niet beledigen, luitenant...
maar heeft u legitimatiepapieren?
Maar natuurlijk.
Mag ik ze zien?
Natuurlijk.
Dank u.
Dank u, luitenant, ik hoop dat ik u niet heb opgehouden.
Helemaal niet.
We moeten dezelfde kant uit...
kan ik u 'n maal en overnachting aanbieden...
En een goede kaart voor de reis?
Erg aardig, kapitein. Dat accepteer ik graag.
Barry werd zeer beleefd behandeld...
en men vroeg hem over Engeland.
Hij deed z'n best en bedacht vele verhalen.
Hij beschreef de Koning en Ministers...
pochte dat de Britse Ambassadeur te Berlijn z'n oom was...
en gaf Potzdorf zelfs 'n introductiebrief.
Z'n gastheer scheen tevreden met deze verhalen.
Maar hij misleidde Barry met handige vragen...
en vleierij.
Ik weet zo weinig over Engeland...
behalve dat het 't dapperste land ter wereld is...
en dat wij blij moeten zijn zulke geallieerden te hebben.
Luitenant Fakenham...
we drinken op de vriendschap van onze grootse naties.
Op onze twee grootse naties.
Boft u niet, om morgen naar Bremen te gaan?
Ik ken daar één van de mooiste vrouwen van Europa.
Wilt u haar 'n brief brengen?
Natuurlijk.
Aan wie moet u uw berichten afleveren?
Generaal Williamson.
Generaal Williamson?
Generaal Percival Williamson?
Dezelfde.
Deze man is onder arrest.
Onder arrest? Kapitein Potzdorf, meneer...
ik ben 'n Britse officier.
U bent 'n leugenaar en 'n bedrieger.
Een deserteur.
Ik dacht 't vanmorgen al. Je leugens en dwaasheid bevestigden het.
Je zegt berichten te hebben voor 'n generaal die al tien maanden dood is.
Je zegt dat de Britse Ambassadeur te Berlijn...
je oom is met de belachelijke naam O'Grady.
Neem je dienst of kies je iets anders?
Ik neem dienst.
Het Pruisische leger was erger dan 't Engelse.
't Leven van de soldaat was verschrikkelijk.
Er werd voortdurend gestraft. Elke officier had 't recht te straffen.
De spitsroede was normaal voor kleine vergrijpen.
Ernstiger vergrijpen werden met verminking of de dood gestraft.
Aan 't eind van de Zevenjarige Oorlog werd het leger...
dat bekend stond om de discipline, door Pruisische officieren geleid.
Doch het bestond vooral...
uit de laagste lieden van de maatschappij...
gehuurd of ontvoerd uit elk Europees land.
Zo bevond Barry zich bij 't slechtste allooi...
en al spoedig muntte hij uit in de kunst van elk mogelijk wangedrag.
Help.
Haal me hier uit.
De kolonel zei dat de Koning tevreden was...
over het gedrag van het regiment tijdens de Slag bij Audorf...
en over korporaal Barry's moed om kapitein Potzdorf te redden...
die beloond werd met de som van twee gouden frederikken.
Korporaal Barry, acht stappen voorwaarts...
mars!
Korporaal Barry.
U bent 'n dapper soldaat en duidelijk van goede stand.
Doch u bent lui en kent geen principes.
Uw invloed op de mannen is slecht.
Ondanks uw moed, komt er niets goeds van u.
Ik hoop dat de kolonel zich vergist.
Ik ben in slecht gezelschap, maar heb me alleen aangepast.
Nooit eerder had ik 'n vriend of beschermer...
om betere dingen aan te bewijzen.
De kolonel mag mij dan naar de duivel zenden.
Voor mijn regiment ga ik naar de duivel.
Korporaal Barry, aantreden.
De oorlog was voorbij en Barry's regiment lag in de hoofdstad.
Een tijd lang had hij Kapitein Potzdorf gevleid...
en dat wierp nu vruchten af.
Goedemorgen, Redmond.
Goedemorgen, kapitein.
Ik wil je voorstellen aan mijn oom, de Minister van Politie.
Goedemorgen, meneer de Minister.
Redmond...
ik sprak met de Minister over je diensten en je kostje is gekocht.
Je gaat 't leger uit...
en wordt bij 't politiebureau ingedeeld, en op z'n tijd...
zul je in betere kringen komen.
Dank u, kapitein.
Je trouw aan mij en diensten voor het regiment hebben me goed gedaan.
Maar je kunt ons nog meer helpen.
Als 't lukt...
is de beloning gegarandeerd.
Ik zal m'n best doen, meneer.
In Berlijn is 'n man in dienst van de Oostenrijkse Keizerin.
Hij noemt zich Chevalier de Balibari.
Hij schijnt een beroepsgokker te zijn.
Hij is 'n libertijn:
Verzot op vrouwen, lekker eten...
verfijnd en voorkomend.
Hij spreekt even goed Frans als Duits.
We hebben redenen aan te nemen dat Monsieur de Balibari...
uit jouw lerland komt.
En dat hij 'n spion is.
Je kennis van 't Engels...
maakt je tot 'n ideale keus om bij hem te gaan werken...
en uit te zoeken of hij een spion is.
Minister, ik heb interesse in alles wat u van dienst kan zijn...
of kapitein Potzdorf.
Je kent zogenaamd geen Engels.
Als hij iets over je accent zegt, ben je Hongaar.
Je diende in de oorlog.
Ging wegens medische redenen uit dienst...
en werkte twee jaar voor Monsieur de Quellenberg.
Hij is nu met het leger in Silezië, maar je krijgt 'n getuigschrift van hem.
Goedemorgen, edelachtbare.
U bent de jongeman die Seebach aanprees.
Ja, edelachtbare, hier zijn m'n getuigschriften.
Je heet Lazlo Zilagy?
Ja, edelachtbare.
Monsieur de Quellenberg is zeer tevreden met u.
Hij is een goed mens.
't Was onvoorzichtig van hem...
maar toen Barry de praal van de Chevalier zag...
z'n edele manieren...
kon hij zich niet anders voordoen.
Zij, die nooit bannelingen waren...
weten niet wat 'n vriendelijk woord in ballingschap betekent...
en kunnen de oorzaak niet begrijpen...
van het gevoel dat nu zou opwellen.
U lijkt me de juiste man te zijn.
Dank u, edelachtbare.
Bent u ziek?
Meneer...
ik moet u iets opbiechten.
Ik ben ler.
Ik heet Redmond Barry.
Men dwong mij in 't Pruisische Leger te dienen.
Ik ben in uw dienst geplaatst...
door kapitein Potzdorf en z'n oom, de Minister van Politie...
om u te bespioneren...
en informatie door te geven.
De Chevalier was bijzonder verrast 'n landgenoot te treffen.
Hij was ook 'n banneling.
'n Vriendelijke stem, een blik...
bracht 't land weer in z'n gedachten.
Hij is zeer gelovig en gaat vaak naar de kerk.
Na de mis ontbijt hij thuis.
Dan gaat hij wat rondrijden.
Barry rapporteerde regelmatig aan de Minister.
De details werden samen met de Chevalier vooraf opgesteld.
Hij moest de waarheid vertellen...
voor zover dat mogelijk was.
De informatie was zeer precies en accuraat...
maar niet belangrijk.
Wijn of punch, edelachtbare?
Wijn.
Barry zou als knecht blijven fungeren.
Voor vreemden zou hij geen woord Engels kennen.
Tijdens het inschenken hield hij de troeven in de gaten.
Met z'n prima gezichtsvermogen...
en natuurlijk aanleg...
kon hij zijn patroon van dienst zijn...
tegen de anderen aan de groene tafel.
Als hij bijvoorbeeld 'n servet gebruikte...
had de vijand 'n sterke ruitentroef.
Schuiven met de stoel betekende 'n herentroef.
Als hij zei, "Punch of wijn?"...
betekende dat harten, enzovoort.
De Prins van Tübingen...
die intieme kontakten met Frederik de Grote had...
was aan 't spel verslaafd, zoals bijna alle heren...
van de Europese hoven.
U bent 15.500 gouden frederikken schuldig.
Chevalier...
ik kan niet zeggen hoe...
maar ik geloof dat u vals speelde.
Die beschuldiging ontken ik...
en ik vraag u dit te bewijzen.
Dat kan ik niet.
En toch geloof ik 't.
U bent mij 15.500 gouden frederikken schuldig...
die ik eerlijk heb gewonnen.
Chevalier...
u zult om uw geld moeten vechten.
Als u geduld hebt...
betaal ik u het nog wel eens.
Als ik zo tam was om dit te accepteren...
zou ik een eerbaar en lucratief beroep moeten opgeven.
Ik heb alles gezegd wat er te zeggen is.
Ik sta voor elk doel tot uw dienst.
Goedenavond.
Werd er vals gespeeld?
Voor zover ik kan nagaan, meneer de Minister, nee.
Ik geloof dat hij eerlijk won.
Wat is de Chevalier van plan?
Ik ben niet zeker.
De Prins zei dat hij om z'n geld zou moeten vechten.
'n Confrontatie met de Prins is onmogelijk.
De Prins liet 'm geen andere keus.
Kun je morgen terugkomen zonder 't verdacht te doen lijken?
Ze zullen geen confrontatie met de Prins toestaan.
Maar weet jij 'n reden waarom hij me zal betalen?
Zeg hem dat ik genoegdoening wens.
Kijk niet zo somber, jongen.
Ze doen me geen kwaad, daar zorgt de Oostenrijkse Ambassade voor.
In 't ergste geval wijzen ze me uit hun treurige land uit.
Als dat zo is, maak je geen zorgen...
ik zal je niet achter laten.
Geen angst dus.
De Koning heeft besloten de Chevalier uit te wijzen.
Vroeg hij al om genoegdoening?
Nog niet, maar ik denk dat hij 't van plan is...
misschien vandaag.
Dan moet 't morgen gebeuren.
Alles is voorbereid.
Je zei dat hij elke dag na 't ontbijt gaat rijden.
Ja, meneer.
Is er reden dat morgen niet te doen?
Nee, meneer.
Goed.
Als de Chevalier morgenochtend weggaat...
zullen twee officieren hem naar de grens brengen.
Zijn bagage wordt nagezonden.
Prima.
De volgende morgen om tien uur...
ging de Chevalier de Balibari...
op zijn gebruikelijke ochtendtoer.
Waar is m'n dienaar, Lazlo?
Ik laat 't trapje neer, edelachtbare.
Wat moet dit?
Stapt u alstublieft in.
Arresteert u mij?
We gaan naar de grens.
Grens? Ik ben op weg naar de Oostenrijkse Ambassadeur.
Mijn opdracht is u naar de grens te escorteren...
en u veilig over te zetten.
Maar ik ga niet naar de grens.
Ik heb belangrijke zaken bij de Oostenrijkse Ambassadeur te doen.
Ik moet u hoe dan ook naar de grens brengen.
Als u toestemt...
krijgt u namens de Prins van Tübingen een beurs...
met 2000 gouden frederikken.
Heel Europa zal dit vernemen.
En zo, zonder papieren of paspoort...
onder de ogen van twee Pruisische officieren...
werd Barry over de grens naar Saksen en de vrijheid gebracht.
De Chevalier was die nacht al over de grens verdwenen.
Door deze wonderlijke omstandigheden was Barry opnieuw vrij...
en begon hij als beroepsgokker te werken...
't besluit nemend vanaf dat moment als 'n heer te leven.
Vier wint.
Alle hoven van Europa stonden snel voor hem en de Chevalier open...
en spoedig...
speelden zij in de hoogste kringen...
waar meesters als zij altijd welkom waren.
Zeven.
Waarom zeven niet?
Alles... alles, ja.
Geen inzetten meer.
Nummer zeven...
verliest.
Zet u in.
Chevalier, kan ik voor 5000 Franse franken krediet krijgen?
Maar natuurlijk, Lord Ludd.
Vijfduizend.
Alles op de vier.
Ja, alles op de vier.
Geen inzetten meer.
Vier verliest.
't Is niet belangrijk.
Ik ben moe.
Zullen we gaan eten?
Sorry, Lord Ludd.
Als u 't niet erg vindt.
Helemaal niet.
Hooggeplaatste of adellijke personen gaven ze altijd krediet.
Nooit drongen ze op betaling aan...
of weigerden ze schuldbekentenissen.
Maar wee de man die niet betaalde als de tijd daar was.
Barry wachtte hem met de rekening op.
Er waren weinig grote schulden.
Saluut.
Barry's behendigheid met 't zwaard en de bereidheid 't te gebruiken...
hielden de reputatie van de firma hoog.
En garde!
Ik betaal vandaag, meneer.
Het zal duidelijk zijn, dat hun leven...
ondanks alle praal, niet zonder gevaar en moeite was...
er was talent en vastberadenheid nodig voor succes.
Het was een zwervend en los bestaan.
En hoewel ze zeer veel geluk hadden...
en de kaarten veel opbrachten, was het resultaat van hun werk...
niet meer dan wat mooie kleren en sieraden.
Vijf jaar in het leger en wereldse ervaring...
gaven een minder romantische kijk op de liefde...
dan toen Barry jong was.
Net zoals vele andere heren was hij van plan...
een welgestelde vrouw te huwen.
En, zoals zo dikwijls gebeurt...
kwam hij door deze gedachten bij een dame...
die een belangrijke rol in het drama van z'n leven gaat spelen.
De Gravin van Lyndon...
Burggravin Bullingdon van Engeland...
Barones Kasteel Lyndon van lerland.
'n Vrouw met veel geld en van grote schoonheid.
De vrouw van Sir Charles Lyndon...
Ridder van de Bath...
minister onder George III bij diverse Europese hoven.
Kreupel, in een rolstoel...
Afgeleefd door jicht en talloze ziekten.
Haar kapelaan, meneer Runt...
onderwees haar zoon, de kleine Burggraaf Bullingdon...
'n melancholieke, moederzieke knaap.
Ik ga 'n luchtje scheppen.
Ja, mevrouw.
Om 'n lang verhaal kort te maken...
zes uur na hun ontmoeting was ze verliefd.
Eenmaal in haar gezelschap...
vond Barry talloze manieren om de intimiteit te bevorderen...
en was constant aan haar zijde.
Goedenavond, heren.
Goedenavond, meneer Barry.
Bent u klaar met m'n vrouw?
Pardon?
Kom nu toch. Ik wil niet graag dat men mij voor gek verslijt.
Ik denk, Sir Charles, dat u te veel gedronken hebt.
Wat?
Uw kapelaan, meneer Runt, stelde me toevallig aan uw vrouw voor...
om me over 't geloof te adviseren, waarin ze 'n expert is.
Hij wil... mijn plaats innemen.
Hij wil mij opvolgen.
Is het niet prettig voor me, om tegen m'n eind...
zo'n gezellig huis te hebben...
en zo'n lieve vrouw te hebben, dat ze nu al een opvolger aanwijst?
Is het geen troost haar als 'n verstandige huisvrouw te zien...
die alles voor m'n verscheiden gereed maakt?
U gaat ons toch niet verlaten, Sir Charles?
Niet zo snel als u misschien hoopt.
Men gaf mij al vele malen op, de afgelopen vier jaar.
En er waren altijd een paar kandidaten...
die in aanmerking wilden komen.
't Spijt me, meneer Barry.
Het grieft me dat ik u of een ander moet laten wachten.
Zou u niet met m'n arts moeten praten...
of de kok arsenicum in m'n omelet laten stoppen?
Wat zijn mijn kansen dat ik meneer Barry nog zal zien hangen?
Degene die wint, zal lachen, meneer.
Heren.
Ik haal de dokter.
Cognac, Sir Charles.
Uit 'n bericht in De Saint James' Kroniek:
"Gestorven in Spa te België...
"Sir Charles Reginald Lyndon...
"Ridder van de Bath, lid van het Parlement...
" jarenlang...
"'s Konings vertegenwoordiger aan verschillende Europese hoven.
"Zijn naam blijft dierbaar voor al zijn vrienden. "
PAUZE
DEEL II
WAARIN EEN VERSLAG
VAN HET ONGELUK EN DE RAMPEN DIE BARRY LYNDON TROFFEN
"Dierbaren...
"wij zijn hier voor het aangezicht van God...
"en deze gemeente bijeen...
"om het heilige huwelijk van deze man en vrouw in te zegenen."
'n Jaar later, op de vijftiende juni...
in het jaar 1773...
had Redmond Barry de eer Gravin van Lyndon naar 't altaar te voeren.
Eerwaarde Runt, de kapelaan van mevrouw, ging de ceremonie voor.
"Daarom dient men niets te doen...
"of zonder advies ter hand te nemen...
"lichthartig of wellustig...
"om de lusten en begeerten te bevredigen...
"zoals beesten zonder verstand.
"Maar eerbiedig...
"bescheiden...
"doordacht...
"sober...
"en in de vreze Gods.
"De regels voor het instellen van het huwelijk in acht nemend.
"Ten eerste...
"dient het ter voortbrenging van kinderen die opgevoed moeten worden...
"in de vrees en toewijding aan de Heer, om Zijn heilige naam te prijzen.
"Ten tweede...
"zal men niet zondigen of overspel plegen."
Barry had de top der voorspoed nu bereikt...
door eigen toedoen kwam hij in de hoogste kringen...
en had hij koninklijke toestemming gekregen de naam...
van zijn vrouw bij de zijne te voegen.
Vanaf dat moment mat Redmond Barry zich de stijl...
en titel van Barry Lyndon aan.
Wil je even niet roken, Redmond?
Lady Lyndon betekende spoedig niet meer in Barry's leven...
dan de elegante karpetten en schilderijen...
die de plezierige achtergrond van z'n bestaan vormden.
Lord Bullingdon, bent u nogal triest vandaag?
Het huwelijk van uw moeder zou u blij moeten stemmen.
Niet op deze manier.
Niet zo haastig.
En zeker niet met deze man.
U beoordeelt uw moeder te streng.
Houdt u niet van uw nieuwe vader?
Niet bijzonder.
't Lijkt me een ordinaire opportunist.
Hij houdt helemaal niet van m'n moeder, denk ik.
't Doet me pijn haar zo te zien.
Na een jaar schonk mevrouw de gravin Barry een zoon.
Ze noemden 'm Bryan Patrick Lyndon.
Na 'n tijdje leefden de gravin en Barry tamelijk gescheiden.
Zij prefereerde rust, of liever gezegd, hij wilde het voor haar...
omdat hij hield van 'n bescheiden en rustige vrouw.
Bovendien was ze moeder en zou ze grote troost vinden...
in het aankleden, opvoeden en verwennen van de kleine Bryan.
Daarom vond Barry het beter...
dat zij de wereldse pleziertjes en frivoliteiten opgaf...
dat deel van de plichten in elke familie op stand...
aan hem overlatend.
Lady Lyndon werd steeds melancholischer en sentimenteler...
en, alleen gelaten door haar man, was ze zelden gelukkig of vrolijk.
Daarnaast speelde nu ook jaloezie 'n rol...
zelfs haar meiden waren rivalen.
Samuel, hoe laat zou 't zijn?
Vijf voor half twaalf, mevrouw.
't Laatste spelletje, dames?
Goedemorgen, dames.
Excuseert u ons even? Ik wil met Lady Lyndon alleen spreken.
't Spijt me.
Deze jas is van 't fijnste fluweel...
en kunstig met zilverdraad bewerkt.
Fijner fluweel is nooit gemaakt en zult u nergens tegenkomen.
Pardon, heren.
Goedemorgen, liefste.
We gaan met de kinderen naar 't dorp. Met de thee zijn we terug.
Veel plezier. Tot straks.
Tot ziens, kleine Bryan.
Pas goed op je moeder.
Geef je vader eens 'n echte kus.
Lord Bullingdon...
gedraag je je zo tegen je vader?
Hebt u geen tong meer, Lord Bullingdon?
M'n vader was Sir Charles Lyndon. Ik heb hem niet vergeten, zoals anderen.
Lord Bullingdon, u beledigde uw vader!
Madam, u beledigde mijn vader.
Liefje, excuseer je ons? We moeten iets onder vier ogen bespreken.
Heren.
Eén.
Twee.
Zes.
Lord Bullingdon...
ik heb 't steeds geprobeerd vriendschappelijk met u om te gaan.
Maar laat één ding duidelijk zijn:
Ik doe zoals ik ontmoet.
Ik sloeg een Lord nog nooit met een riet...
maar noodgedwongen zal ik het snel leren.
Heeft u nog iets te zeggen?
Nee.
Ga dan.
Barry geloofde, niet zonder reden...
dat Bullingdon hem direct al de oorlog had verklaard...
en dat de slechte gevolgen die eruit voortvloeiden...
alleen door Bullingdon ontstonden.
Ik maak 'n echte goochelaar van je, Bryan.
Ik toon je de knoop die er nooit was.
Naarmate Bullingdon ouder werd...
nam z'n haat tegen Barry dusdanig toe...
dat die alleen geëvenaard werd door de toewijding aan z'n moeder.
Heel goed, Bryan. 'n Kleine buiging.
Zet 't voor me op de tafel. Bedankt.
Toen Bryan acht jaar werd, kwamen de plaatselijke adel en kinderen...
hem feliciteren.
Van binnen en buiten leeg.
Wuif maar met je hand over de rand. Is daar iets?
Prachtig! Prachtige kleurige zijden zakdoekjes.
Buig maar, Bryan, dat deed je geweldig.
Heel goed.
's Kijken of je iets achter je oor hebt.
Ja.
'n Balletje. 't Verdwijnt weer.
't Is weg.
Hier is 't, achter m'n elleboog.
Wuif met je hand over m'n groene zijden zakdoek...
en kijk of we een bloem kunnen toveren. Kunnen we dat?
Daar komt ie.
De kleuren van de regenboog.
Alle kleuren van de regenboog maken maar één kleur, Bryan.
Mijn toverkabinet is leeg.
Ze maken de kleur... wit.
Daar is m'n eigen...
mooie witte konijn.
Goed gedaan, Bryan. 'n Buiging.
We kropen naar 't fort en ik sprong als eerste over de muur.
M'n vrienden achter me aan.
Je had die Fransen moeten zien kijken, toen 23 tierende duivels...
met zwaard en pistolen zwaaiend hun fort binnen kwamen duikelen.
Binnen drie minuten rolden er net zoveel hoofden...
als dat er kanonkogels waren.
Later bezocht Prins Hendrik ons.
"Wie deed dit allemaal?" Ik stapte voorwaarts.
"Hoeveel hoofden hakte u af? ", zegt hij.
"Negentien", zeg ik, "plus verschillende gewonden".
En toen barstte hij in tranen uit.
"Nobele, nobele knaap", zei hij.
"Hier zijn negentien gouden gienjes voor die hoofden."
Wat vind je daarvan?
Mocht u die hoofden houden?
Nee, die zijn eigendom van de Koning.
Vertelt u nog een verhaaltje?
Morgen weer.
Gaan we morgen kaarten?
Natuurlijk. Maar nu slapen.
Mogen de kaarsen aan blijven?
Grote jongens slapen zo niet, Bryan.
Ik ben bang in 't donker.
Je hoeft nergens bang voor te zijn, lieveling.
Maar ik wil graag de kaarsen aan.
Goed dan, de kaarsen blijven aan.
Bedankt, papa.
Welterusten.
Ik ben verheugd dat mijn zoon zich 'n positie heeft verworven.
En daarvoor voedde ik hem degelijk op.
Kleine Bryan is 'n schat...
en je leeft in grote luxe.
Je vrouw weet dat ze 'n schat heeft...
die ze niet had, al was ze met een hertog getrouwd.
Maar stel dat ze m'n wilde Redmond zat wordt...
en z'n ouderwetse lerse manieren...
of dat ze zou sterven...
welke toekomst zouden m'n zoon en kleinzoon dan hebben?
Je hebt niets van jezelf...
en zonder haar handtekening kun je niets ondernemen.
Na haar dood gaat alles naar de jonge Bullingdon...
die jou niet mag.
Morgen kun je arm zijn...
en is je schat Bryan aan z'n stiefbroer overgeleverd.
Zal ik je eens wat zeggen?
Je kunt slechts op één manier zekerheid voor jezelf en je zoon krijgen.
Je moet 'n titel krijgen.
Ik wil dat je Lord Lyndon wordt.
Je hebt belangrijke vrienden.
Die kunnen je zeggen hoe je dat in orde krijgt.
Want met geld, op 't juiste moment aangewend...
bereik je alles.
Barry kende iemand die wist hoe zoiets voor elkaar te krijgen.
Dat was de voorname advocaat en vroegere minister...
Lord Hallam...
die hij, zoals zovelen, aan de goktafel had ontmoet.
Ken je de Dertiende Graaf van Wendover?
'k Dacht van niet.
Deze adellijke heer is één van de heren van het Koninklijke Kabinet...
met wie onze geëerde Monarch op intieme voet staat.
Volgens mij zou het zeer verstandig zijn je op hem te richten...
je belangrijkste steun voor je verzoek tot verheffing in de adelstand.
Als ik me voor iemand inzet, meneer Lyndon, is hij of zij veilig.
Dan is er geen twijfel meer.
Mijn vrienden zijn de besten. Niet zo zeer 't deugdzaamst...
of het minst deugdzaam, of het slimst...
of het stomst, 't rijkst of van de beste familie.
Gewoon het beste.
Met andere woorden, mensen over wie geen twijfel mogelijk is.
Ik kan niet beloven hoe lang 't duurt.
U snapt dat 't niet gemakkelijk is.
Maar, elke heer met 'n landgoed en 30.000 per jaar...
hoort van adel te zijn.
Achter me stond een volslagen vreemde.
Ik keek naar hem en toen zei hij me:
"Sorry, meneer, kunt u me vertellen of Lord Wendover nog leeft of dood is?"
Ik was zo verbaasd, dat ik niet wist te antwoorden.
Ik werd woedend en zei: "Hij is dood."
De jacht op de adelstand was één van Barry's ongelukkigste zaken.
Hij offerde er veel aan op.
Hij smeet met geld en diamanten.
Kocht land voor tienmaal de waarde...
en schilderijen en artikelen voor woekerprijzen.
Hij organiseerde festiviteiten voor vrienden...
van wie hij dacht gebruik te kunnen maken.
Ik kan u verzekeren dat steekpenningen werden gegeven. Tot op hoge posten toe.
Zo dicht bij de Koning, dat u verbaasd zou zijn te weten...
welke edellieden zich verlaagden om zijn leningen te ontvangen.
'n Ludovico Cordi...
volgeling van Alessandro Allori.
Gedateerd 1605...
en de "Verering van de Wijzen" afbeeldend.
Het is prachtig.
Ja.
Het blauw is prachtig gebruikt door de kunstenaar.
Ja, het is erg mooi.
Wat kost dit?
't Is één van mijn beste schilderijen.
Als u 't echt mooi vindt, worden we 't wel eens.
Lord Wendover, Majesteit.
Blij u hier te zien vandaag, Lord Wendover.
Nog nieuws van Lady Wendover?
Dank u, Majesteit Lady Wendover maakt 't veel beter.
Fijn! Doe haar mijn groeten. Zeg dat we haar hier missen.
Hoe maken uw jongens het?
Goed. Charles zit op zee bij kapitein Geary.
John leert op Oxford hoe hij moet preken en bidden.
Fijn, fijn!
Majesteit, mag ik u meneer Barry Lyndon voorstellen.
Meneer Lyndon. Wij mochten Sir Charles Lyndon graag.
Hoe gaat 't met Lady Lyndon?
Erg goed, Majesteit.
Meneer Lyndon zorgde dat 'n compagnie in Amerika tegen de rebellen kon vechten.
Fijn, meneer Lyndon. Bekostig nog 'n compagnie en ga zelf mee.
Barry was goed in het vergaren van kapitaal...
maar niet in het behouden ervan.
De kwaliteiten en energie om het eerste te bereiken...
Hij werd nu bedolven onder de zorgen en verantwoordelijkheden...
die ongelukkigerwijs met 'n hoge rang en bezit samengaan.
Zijn leven bestond nu...
uit brieven schrijven naar advocaten en geldschieters...
en eindeloze correspondentie...
met decorateurs en koks.
Heren, ik ga even weg. Gaat u door met uw werk.
Ja, meneer.
Bully.
Wat betekent...
"energiek"?
Ik wil werken, Bryan.
Maar wat betekent het?
't Betekent "iets met kracht doen".
Wat betekent "vierhoek"?
Een figuur met vier hoeken, net als 'n vierkant of rechthoek.
Stil nu, ik wil doorwerken.
Wees stil, Bryan!
Heb je m'n potlood gezien?
Nee.
Bryan, maak alsjeblieft niet zo'n herrie.
Dat is m'n potlood.
Nietwaar.
Welles. Da's mijn potlood!
'k Heb 't de hele tijd al.
't Is mijn potlood!
Hou je mond toch!
't Is mijn potlood!
Ik zal je leren.
Wat gebeurt hier in vredesnaam?
Ik zei je dat je dit kind nooit moest slaan.
Eén.
Twee.
Zes.
Is dat alles, meneer Redmond Barry?
Dat is alles.
Luister dan eens.
Ik accepteer vanaf nu geen strafmaatregelen meer van u.
Nog eens en ik zal u vermoorden.
Is dat duidelijk, meneer?
Donder op!
Mijn schoenen passen hem goed, nietwaar, mevrouw de gravin?
Lief kind...
jammer voor je dat ik nog niet dood ben.
De familie Lyndon zou 'n waardige opvolger hebben...
met alle voordelen...
van het illustere bloed van de familie Barry van Barryville.
Nietwaar...
meneer Redmond Barry?
Uit hoe ik van dit kind houd...
zou u moeten begrijpen dat ik ook van z'n oudere broer houd...
als hij enige moederliefde waardig was gebleken.
Ik heb nu lang genoeg...
de mishandeling van de ler die u in uw bed nam, moeten accepteren.
Niet enkel z'n laag allooi en manieren vervullen me vol afschuw.
Ook zijn schaamteloze gedrag tegenover u, mevrouw de gravin...
zijn brutale en platte gedrag...
zijn openlijke ontrouw...
en zijn schaamteloze zwendelarijen van uw en mijn bezit.
Daar ik dit lage schepsel niet zelf kan straffen en niet verdragen kan...
hoe hij u behandelt...
en 'm haat alsof hij de pest ware...
heb ik besloten weg te gaan en nooit terug te komen.
Althans, zolang hij leeft...
of ik.
Verwacht u iemand?
Nee, ik eet alleen.
De rosbief is erg goed.
Hallo Neville. Hoe gaat 't?
O, Barry. Hallo.
Ik zie dat u alleen bent. Komt u niet hier zitten?
Bedankt, Barry, erg vriendelijk, maar...
ik verwacht eigenlijk iemand.
Wat jammer! Lady Lyndon en ik missen u de laatste tijd.
Doe Lady Lyndon de groeten...
en zeg dat ik het erg druk heb gehad en niet veel uit ben gegaan.
Zeker.
De achtste van de volgende maand krijgen we 'n stel kaarters...
't zou leuk zijn u en Lady Wendover te gast te hebben.
Ik zal in de agenda kijken, maar ik geloof dat ik dan bezet ben.
Ik hoop dat u vrij bent. We zien u graag weer.
Ik schrijf je nog wel of ik vrij ben.
Ik kijk naar uw brief uit. 't Was prettig u weer eens te zien.
Als hij Lord Bullingdon had vermoord...
had Barry nauwelijks koeler en wreveliger bejegend kunnen worden...
dan hoe nu in stad en land gebeurde.
Z'n vrienden keerden zich af.
Z'n wreedheid voor z'n stiefzoon werd 'n legende.
Alle rekeningen kwamen nu tegelijk op hem af.
Rekeningen die hij tijdens z'n huwelijksjaren verzameld had...
en die de crediteuren met unanieme haast verzonden.
Een torenhoog bedrag.
Barry zat vast in 'n onontwarbaar kluwen rekeningen en schulden...
aan hypotheken en verzekeringen, en alle narigheid van dien.
Lady Lyndons inkomen was nauwelijks voldoende...
om deze te voldoen.
Vindt u dat goed?
Geweldig.
Wie is dat?
'n Pauw op de muur.
Wat staat er?
Ik zag die vogel gisteren.
Wie is dat?
Mama in haar rijtuig.
Gaat ze naar Londen?
Weet ik niet.
Barry had zijn fouten...
maar niemand kon beweren dat hij geen goede en tedere vader was.
Hij had zijn zoon door dik en dun lief.
Hij weigerde hem niets.
't Is onmogelijk te zeggen welke hoop hij voor de jongen koesterde...
maar hij zwolg in duizend blijde verwachtingen...
op diens toekomstige succes en figuur in de wereld.
Maar 't lot had bepaald dat hij niemand zou achterlaten...
dat zijn leven...
arm, eenzaam...
en kinderloos eindigde.
Ja, Bryan?
Koopt u een paard voor me?
Een paard kopen?
Ja, papa.
Maar je hebt kleine Julia al.
Da's een pony, ik wil 'n echt paard.
Dan kan ik met u mee op jacht.
Ben je daar al groot genoeg voor?
O, ja!
Jonathan Plunkett is maar 'n jaar ouder en die rijdt al met z'n vader.
Ik moet er over denken.
Zegt u alstublieft ja. Ik wil het allerliefste ter wereld een paard hebben.
Ik denk er over.
Dank u, papa. Dank u!
Hoeveel vraagt u voor hem?
Honderd gienjes.
'n Leuk paardje, maar dat is hij niet waard.
Vijfenzeventig is 'n betere prijs.
Tachtig gienjes en geen shilling minder.
Vijf gienjes brengen twee heren niet uit elkaar. Tachtig dan.
Verkocht, meneer.
Breng 'm naar Doolans boerderij. Zeg 'm dat hij wat getemd moet worden.
Zeg dat 't een verrassing voor Meester Bryans verjaardag is.
Denk daar zelf ook aan.
Wat is er, knaap?
Hebt u het paard gekocht?
Welk paard?
Dat u voor m'n verjaardag zou kopen.
Ik weet niets van 'n paard.
'n Staljongen zei Nelly dat u 't al gekocht had...
en dat 't bij Doolan is waar Mick de stalknecht 't temt.
Is dat waar?
Wanneer ben je jarig?
Dinsdag.
Tot dan moet je wachten.
't Is waar! Dank u wel, papa.
Ja, mama?
Beloof me dat je alleen met je vader uit rijden gaat.
Dat beloof ik, mama.
Ik beloof dat je er van langs krijgt...
als je voor je verjaardag naar Doolans boerderij gaat om te kijken.
Ja, papa.
Begrepen?
Ja, papa.
Beloof je het?
Ik beloof het, papa.
Eet dan verder.
Ik moet u storen, meneer Lyndon...
ik denk dat Meester Bryan ongehoorzaam was...
en naar Doolans boerderij is geglipt.
Z'n bed was vanmorgen leeg.
Een kok zag hem vanmorgen vroeg 't erf oversteken.
Zag jij 'm niet gaan?
Ik sliep zeker nog toen hij door mijn kamer kwam.
Mijn God! Wat is hier gebeurd?
Ik zag de knaap door het veld rijden, meneer...
en moeite hebben met het paard, dat opspeelde.
Plotseling steigerde het dier en werd de arme jongen eraf gegooid.
Bryan, waarom gehoorzaamde je niet?
't Spijt me, papa.
U slaat me niet, hè?
Nee, lieveling.
Ik sla je niet.
Pak mijn paard en rijd als de duivel naar dokter Broughton.
Zeg 'm dat hij onmiddellijk moet komen. Begrepen?
De dokters kwamen.
Maar wat kan 'n dokter doen tegen de grimmige, onoverwinnelijke vijand?
Ze konden alleen de hopeloosheid van het geval van 't kind bevestigen.
Hij bleef twee dagen bij z'n ouders.
Dat hij geen pijn leed, was 'n trieste troost.
Ga ik dood?
Nee, lieveling, je gaat niet dood. Je wordt weer beter.
Maar ik voel niets, behalve in m'n handen.
Ben ik dan al gedeeltelijk dood?
Nee, lieveling, daar raakte het paard je.
Alles komt weer goed.
Ga ik naar de hemel, papa, als ik sterf?
Natuurlijk, lieveling...
maar je gaat niet dood.
Geef me uw hand, mama.
En uw hand, papa.
Beloven jullie me iets?
Ja.
Maak nooit meer ruzie.
Hou van elkaar.
Dan zien we elkaar in de hemel weer...
Bullingdon zei dat ruziemakers daar niet komen.
We beloven 't.
Vertelt u me het verhaal van 't fort?
Natuurlijk.
We kropen naar 't fort.
Ik sprong als eerste over de muur en m'n vrienden achter me aan.
Je had de gezichten moeten zien...
toen de Fransen 23 duivels zagen met zwaard en pistolen...
zwaaiend, die hun fort binnen kwamen duikelen.
Binnen drie minuten...
hadden we...
"'Ik ben de opstanding en het leven', zegt de Heer.
"'Wie in Mij gelooft, al ware hij gestorven...
"'zal leven.
"'En een ieder, die in Mij gelooft...
"'zal nimmer sterven.'
"Ik weet dat mijn Redder leeft...
"en dat Hij ten laatste weer op aarde zal zijn.
"Nadat de wormen mijn lichaam verteerd hebben...
"zal ik uit mijn vlees God zien.
"Die ik zelf met mijn eigen ogen zal aanschouwen...
"en geen ander.
"We brachten niets op deze wereld mee...
"en kunnen er ook niets uit meenemen.
"De Heer heeft gegeven en de Heer heeft genomen.
"De naam des Heeren zij geloofd."
Barry was ontroostbaar.
De enige troost vond hij in de drank.
Alleen zijn moeder bleef hem in zijn ongeluk trouw.
Vele nachten, als hij zich niet bewust was van haar aanwezigheid...
zorgde zij dat hij in bed kwam.
"Gezegende Heer...
"genadevolle Vader en God van troost.
"Wij smeken U, heb meedogen en erbarmen met...
"Uw gekwelde dienares.
"Gij legde haar zware beproevingen op...
"en doet haar haar vroegere zonden hervatten."
De altijd zo nerveuze Lady Lyndon...
gaf zich aan vroomheid over...
met zoveel passie, dat zij soms aan verstandsverbijstering leed.
Tijdens de trieste toestand die nu op Kasteel Hackton heerste...
viel de leiding van de huishouding en het Lyndon landgoed...
aan mevrouw Barry ten deel, wier punctualiteit...
alle details van een groot huishouden tot en met regelde.
U wilt mij spreken, madam?
Ja, eerwaarde. Gaat u zitten.
Ik spreek je later nog wel, Graham...
maar ga nu naar mevrouw de gravin...
en laat haar deze papieren tekenen.
Ja, madam.
Eerwaarde Runt...
ik hoef u niet te zeggen dat de recente tragedie in deze familie...
uw taak als leraar hier overbodig maakt.
Daarbij komt een nijpend geldgebrek...
dus moet ik u helaas, met grote tegenzin, verzoeken...
weg te gaan.
Madam, ik begrijp wat u bedoelt...
en ik zie dan ook gaarne van m'n salaris af, waar ik buiten kan...
maar ik verlaat mevrouw de gravin nu onder geen beding.
Tot mijn spijt moet ik u zeggen...
dat ik geloof dat haar toestand grotendeels aan u te wijten is.
Hoe eerder u gaat, des te beter.
Met respect, mevrouw...
maar ik aanvaard alleen orders van mevrouw de gravin.
Eerwaarde Runt...
mevrouw is niet in staat instructies te geven.
Mijn zoon heeft mij de leiding opgedragen van Kasteel Hackton...
totdat zijn smart geneest en hij zich weer aan wereldse zaken kan wijden.
Tot zolang...
aanvaard u mijn instructies.
't Gaat mij om Lady Lyndon.
Madam...
't Gaat u alleen om haar handtekening.
U en uw zoon hebben een fijn familiefortuin vrijwel vernietigd.
Het restje tracht u te krijgen...
door mevrouw de gravin gevangen te houden in haar eigen huis.
Eerwaarde Runt...
deze discussie is beëindigd.
U pakt uw bagage en vertrekt morgen.
God, help. Help!
Temidden van deze verwarring...
probeerde Lady Lyndon zichzelf te vergiftigen.
Hoewel ze alleen ernstig ziek werd...
door de heel kleine ingenomen dosis...
kwam er nu van zekere zijde bemoeienis...
die allang had moeten komen.
Mijn God!
Als m'n moeder was gestorven...
was ik even verantwoordelijk...
alsof ik haar zelf strychnine had gegeven.
Want tot grote schande van mijn naam...
heb ik, door m'n lafheid en weekheid...
de familie Barry de kans gegeven...
onze levens brutaal en dom te tiranniseren...
waardoor mijn moeder gebroken werd...
M'n vrienden wenden sympathie voor, maar achter m'n rug...
word ik veracht.
En dat is terecht.
Echter...
nu weet ik wat ik moet doen.
En wat ik zal doen.
Koste wat 't kost.
Goedemorgen, meneer.
Goedemorgen.
Is meneer Barry Lyndon er?
Ja, meneer, hij is binnen.
Meneer Redmond Barry.
Tijdens onze laatste ontmoeting...
berokkende u me moedwillig verwondingen en schande.
Geen enkele man zal zoiets ooit accepteren...
zonder genoegdoening te eisen...
hoeveel tijd er ook voorbijgaat.
Die genoegdoening eis ik nu.
Meneer Lyndon...
dit zijn gelijke pistolen en u zag...
dat uw secondant 't ene en ik 't andere laadde.
Ze zijn van Lord Bullingdon, u mag dus kiezen.
Nu, heren, om vast te stellen wie als eerste mag schieten...
gooi ik een munt in de lucht.
Als beledigde partij mag Lord Bullingdon kiezen.
Gaat u beide akkoord?
Ja.
Als Lord Bullingdon het juist heeft, schiet hij als eerste.
Zo niet, dan schiet meneer Lyndon als eerste.
Is dat begrepen?
Wat kiest u, Lord Bullingdon?
Kop.
Het is kop.
Lord Bullingdon schiet als eerste.
Lord Bullingdon...
neemt u uw positie in?
Eén... twee... drie...
vier... vijf... zes...
zeven... acht... negen... tien.
Meneer Lyndon, neemt u uw positie in?
Meneer Lyndon, bent u bereid Lord Bullingdons vuur te ontvangen?
Ja.
Lord Bullingdon...
span uw pistool...
en maak u gereed om te vuren.
Sir Richard, dit pistool is niet goed.
Ik wil een ander.
't Spijt me, Lord Bullingdon, u moet eerst blijven staan...
en meneer Lyndons vuur afwachten.
Dat is juist, Lord Bullingdon.
U vuurde en dat telt als schot.
Zijn de regels u duidelijk, meneer Lyndon?
Ja.
Lord Bullingdon...
bent u bereid meneer Lyndons vuur te ontvangen?
Ja.
Goed dan.
Meneer Lyndon...
span uw pistool...
en maak u gereed om te vuren.
Bent u klaar, Lord Bullingdon?
Is uw pistool gespannen, meneer Lyndon?
Ja.
Maak u gereed om te vuren.
Eén...
twee...
Lord Bullingdon, aangezien meneer Lyndon in de grond schoot...
is dit voor u voldoende genoegdoening?
Ik heb geen genoegdoening gekregen.
Bent u klaar, meneer Lyndon?
Ja.
Lord Bullingdon...
span uw pistool en maak u gereed om te vuren.
Eén...
twee...
Barry werd naar 'n nabije herberg vervoerd, waar men 'n arts haalde.
Ik ben bijna klaar.
't Spijt me u dit te moeten zeggen, meneer Lyndon.
'k Ben bang dat u uw been verliest...
waarschijnlijk onder de knie.
M'n been verliezen?
Waarom?
Eenvoudigweg om uw leven te redden.
De kogel versplinterde het bot onder de knie en brak de slagader.
Als ik niet amputeer, kan ik de slagader niet herstellen...
en de bloeding niet stoppen.
Ja, meneer?
Als we op Kasteel Hackton zijn, vertel dan aan mevrouw Barry wat er gebeurd is.
Geef geen onnodige details.
Vertel waar hij is en dat hij aan z'n been gewond is.
Ze zal naar 'm toe willen.
Zorg dat ze zo spoedig mogelijk 't huis verlaat en naar Londen gaat.
In geen geval...
mag ze mijn moeder spreken...
of voor wanorde in het huis zorgen voor ze weggaat.
Ja, meneer.
Hoe maakt u het, mevrouw Barry?
Wat leuk je te zien, Graham. Kom binnen.
Dank u.
Ontving u mijn briefje?
Ja, we verwachtten je.
Fijn, ik wilde niet onaangekondigd komen.
Hoe voelt u zich, meneer Lyndon?
Veel beter, dank je, Graham.
Wil je niet zitten?
Dank u, mevrouw Barry.
Wil je thee?
O nee! Nee, dank u, mevrouw Barry. Nu niet.
Hoe gaat het met je, Graham?
O, 't gaat wel.
Zit je lekker?
Prima.
Fijn, fijn!
Zullen we ter zake komen?
Natuurlijk.
Meneer Lyndon...
Lord Bullingdon gaf opdracht...
u 'n jaarlijkse toelage aan te bieden...
van 500 gienjes, levenslang.
Onder specifieke voorwaarde dat u...
Engeland verlaat...
en met stopzetting...
zodra u terugkeert.
Lord Bullingdon vroeg me ook duidelijk te maken...
dat als u besluiten zou te blijven...
u vrijwel zeker...
in de gevangenis belandt.
Zoals de zaken er nu voorstaan, zullen er spoedig...
talloze sommaties uitgevaardigd worden jegens u...
wegens oude schulden...
en heeft u zo weinig geld...
dat u niet kunt hopen...
iets te kunnen aflossen.
Hij was zo verbijsterd en verslagen...
wat kon de eenzame man met z'n gebroken hart anders doen?
Hij nam de toelage en keerde met z'n moeder naar lerland terug...
om te herstellen.
Later ging hij naar 't buitenland.
Zijn leven daar kunnen wij niet precies volgen.
Hij schijnt weer als gokker te zijn gaan werken...
zonder z'n vroegere succes.
Lady Lyndon zag hij nooit weer.
Betaal aan Redmond Barry de jaartoelage van 500 gienjes van mijn rekening.
EPILOOG
TEN TIJDE VAN GEORGE III LEEFDEN EN STREDEN
DE VOORNOEMDE PERSONEN;
GOED OF SLECHT, KNAP OF LELIJK, RIJK OF ARM
NU ZIJN ZE ALLEMAAL GELIJK